Semadaki gök cisimlerinden yeryüzüne yakın ikinci yıldız olan Utarid yörüngesini 116 günde tamamlar. Bu sürenin yarısında Güneşin önünden gider, yani batısındadır, diğer yarısında ise Güneşin arkasından gider yani doğusundadır. En iyi görülme zamanı batı uzanımında iken Güneş doğmadan en çok 2 saat önce, doğu uzanımında Güneş battıktan en çok 2 saat sonradır.  Utarid’in parlaklığı gökyüzünün en parlak yıldızı olan Sirius yıldızının parlaklığından  fazladır. Buna rağmen gezegenin gözlenmesi oldukça güçtür. Buna sebep;  Güneşe oldukça yakın olmasıdır.

Şükrullâh-ı Şirvânî Şirvan’lı olup (Dağıstanın Doğusu) (ö 1506) 15. yy Osmanlı hekimlerindendir. Şükrullâh-ı Şirvânî’nin II. Bâyezîd adına Farsça kaleme aldığı Riyazül Kulüb adlı eseri; tasavvuf, mantık, hey’et, nücûm, hesâb, kıyafet, şiir ve muamma olmak üzere sekiz bölümden müteşekkildir. Utarid hakkında verdiği bilgiler şu şekildedir:

Bu kevkeb gök yüzünde gizlice ışıldayan ve kırmızıya çalan rengiyle görülür. Bu kevkebe bakanlar bunu ayni renkte sabit bir yıldız olarak görmezler. Kah parlayan kah sönen bir hali vardır. Bu yıldız rüzgarlı olup yere yakın 2. yıldızdır.

Utârid; devrini bir yılda tamamlar ve bir burcu da tahminen 16 günde kateder. Bu yıldız bazen müstakim, bazen râci’ bazen de mukim durumda olurlar.

Utarid; Farsça Tîr, Halk dilinde Keyler anılır. Feleği İki, iklimi Altı, Rengi mavi, gündüzü çarşamba, gecesi pazar, cevheri firuze, buhru, çakışır otu, hali konuşma, madenleri, kehribar taşı ve civadır.

Şemsüddîn Muhammed b. Eşref es-Semerkandî (ö. 1322) Semerkand’lıdır. İlhanlılar Devleti zamanında yaşamış olup matematikçi, astronom ve mantıkçı olarak bilinir. İlmü’l afak ve’l enfüs adlı eserinde Utarid hakkında bilgiler şu şekildedir;

Güneş, Zühre (Venüs) ve Utarid (Merkür) dünya çevresindeki yolculuklarını aynı ortalama zamanda, bir yılda tamamlarlar. Utarid’in, yakınlığın iki belirli sınırı içinde olmamak kaydıyla, tam burçlar kuşağında değil, onun etrafında, bazen kuzeyinde bazen güneyinde boylamsal olarak hareket ettiği görülür. Seyrinde hızlandığı ve gizlendiği, sonra Güneş’le aynı hizaya gelip onu geçtiği ve onun batışından sonra ortaya çıkıp ardından duruncaya dek, derece derece yavaşlamaya başladığı görülür. Utarid, sonra geri döner ve gizlenir. Güneş’le aynı hizaya gelir ve Güneş’in ardında kalır. Güneş doğmadan önce ortaya çıkar ve sonra durur. Sonra yükselir, yavaş yavaş hızlanır; (bu durum) gizleninceye kadar (devam eder). Sonra Güneş’le aynı hizaya gelir. Onunla birlikte doğrultusunun ve dönüşünün iki zamanı ortasında yer alır. Güneş’in ne önünde ne de arkasında kalır. Güneş’in önünden ve arkasından -olmak üzere- 27 cüzden fazla uzaklaşmaz. Bu hareketlerde bir düz seyir, bir düz seyirle; bir geri geliş, bir geri gelişle; bir sürat, bir süratle; bir yavaşlık bir yavaşlıkla kıyaslandığında arada bir benzerlik bulunmaz. Bilakis burçların bazı cüzlerinde daha az miktar ve zamanda, diğer bazısında ise daha çok bulunur. Bu yavaşlığın daha çok olduğu cüz -ki bu, en uzak mesafedir- sâbit değildir.

Utarid’in iki uzaklığı arasında olan ortalama en uzak mesafesi, yeryüzünün yarıçapının 119 mislidir. Bu oran Güneş’in ortalama en uzak mesafesine göre yaklaşık olarak 10 tam ve 1/6 cüzde 1 cüz gibidir. Bu ise Utarid’in çapı ve Güneş’in çapının 3 tam 1/5’i kadardır. Eğer 10 tam ve 1/6 cüz, 15 ile çarpılırsa sonuç 153 çıkar. Eğer 2/11 cüzü alınırsa, yaklaşık olarak bu oran 28 olur. Öyleyse Utarid’in çapı, Dünya’nın çapına göre 28’den 1 cüzdür ve 28’in küpü 21952’dir. Yani Dünya’nın kursu, Utarid’in
kursuna göre 22000 kat daha büyüktür.

Utarid, Gezen yıldızların en küçüğüdür. Ve havanın değişmesine, rüzgârların esmesine etki eder.

Sad b. Mansur İbn Kemmûne (ö.1284) Aslen yahudi olup Bağdat’ta yaşamıştır. Mantık, felsefe, tıp ve kimya ile meşgul olmuştur. el-Cedîd fi’l-ḥikme eserinde Utarid hakkında verdiği bilgiler şu şekildedir;

Gökyüzünde birbirine bağlı olmayan yedi felek bulunur. Bu yedi hareketli felek; Kamer (Ay), Utarit (Merkür), Zühre (Venüs), Güneş, Merih (Mars), Müşteri ( Jüpiter) ve Zuhal (Satürn) dür. Diğerleri ise sabitler diye isimlendirilir ve bunlar sayılamayacak kadar çoktur. Hareketli olanlardan her biri sabitlerle hizaya gelir ve doğuya hareket ederler. Sabitler ise bilinen bir müddette hareketli olanlarla yan yana gelince geri dönerler ve böylece uzun zamanlar geçer. Hareketli gezegenlerden her biri ve görülen sabitlerin çoğu, her gün ve her gece bir devirle doğudan batıya hareket ederler. Bu durum, onlara bu hareketi veren ve hepsini kuşatan bir feleğin varlığına işaret eder. O halde bunlardan sekizincisi, “sabit yıldızlar” feleğidir. Dokuzuncu felek de “kuşatıcı felektir (el-felekü’l-muhit)” (1982: 393; 1675: 224b; 1689: 229b-230a; Urdî 1995: 64-66).

Gökyüzünde en küçük yıldız Utarit’dir Utarit’in cirminin dünyaya oranı 1/12819’dur. (İbn Kemmûne 1982: 403; Urdî 1995:311).

İbrahim Hakkı Erzurumi (ö. 1780) Erzurumlu olup mutasavvıf, astronom, fizyoloji, aritmetik, geometri, trigonometri, felsefe konularında ilim sahibi olup Marifetname adlı eserinde Utarid hakkında verdiği bilgiler şu şekildedir;

Yedi gezen yıldızın semalarından olan Utarid feleği Ayın feleğine göre ikinci felektir. Zührenin altında olup sufliyeyn ismiyle meşhur olan iki felekten aşağıda ve Ay feleğine yakın olandır. Utarid kevkebi bu felekte yalnız başına hakim olup Mumtezic (iyiye iyi kötüye kötü) ismiyle tanınmıştır.

Her yörüngenin kendine mahsus bir hareketi olup kendine mahsus merkez, eksen, ekvator ve kutuplar üzerinde döndükleri için Utaridin müdir yörüngesi de Zührenin altında kendi mümessili hacminde kendi merkezi etrafında hareket-i vaz’iyye-i zatiyyesi ile doğudan
batıya burçların hareketinin tersine ikinci evc noktasinı birlikte döndürerek vasat-i şems (güneş yarısı) miktarı hareket edip bir güneş senesinde dönmesini tamamlar. Utaridin hamil yörüngesi de müdir yörüngesinin hacmi içinde diğer yörüngelerin hamilleri gibi kendi merkezi etrafında kendine verilen hareket ile batıdan doğuya burçların hareketi yönünde tedvir yörüngesinin merkezini birlikte idare ile vasat-i şemsin iki katı kadar hareket edip hareketinin yarısı müdirin
ters hareketine karşılık olduğunda diğer yarısi vasat-i şemse beraber gelir. Utarid her burçta onyedi gün kalır. Tereddüd eylediği burçta iki ay kalır. Bir senede dolanımını güneş ile birlikte tamamlar. Utaridin tedvirinin merkezi, Zührenin tedviri merkezi gibi devamlı güneş kursuna mutabık gelip asla ayrılmaz. Onun için Utarid yıldızı da tedvirinin yarı çapından fazla güneşin kursundan uzağa gitmez. Tedvirinin yarı çapı güneş merkezinden yirmi dereceden fazla ( 28 °) (açisal) uzaklığa gitmez. Her şeyin en doğrusunu Allahu Teala bilir.

Utaridin hareketi ve güneş ile olan irtibati Zühre gibidir. Farklı taraflar şunlardır: Utaridin hareketinde geri dönme müddeti
yirmibir gündür. Doğru gitme süresi üç ay beş gündür. Hamil yörüngesi, burçlar dairesinin düzlemiyle kuzeye ve güneye üç derece ve dörtte bir derece açı yapar. Zühre güneşten ortalama kırk derece
açılabildiği halde Utarid yirmi derece açılabilir. Yani Utarid güneşe daha yakındır. Güneş ile iki ihtiraki arası iki aydır.

Utarid’in tabiat ve vasıfları hakkında yıldız ilmi ile uğraşanlar şöyle demişlerdir: Utaridin tabiatı itidal üzere soğuk ve kuru olup erkek ve gündüze nisbet kılınmıştır. Mümtezic olduğu yıldızın tabiatıyle mumtezic olduğundan mumtezic (iyiye iyi kötüye kötü) ve münafık (arabozucu) isimlerini almıştır. Vasifları edeb, kıyaset, anlayış,
sezgi, zihin, dirayet, konuşma, belağat, nakış, kitabet, hesab, isabet, zeka, dikkat, yumuşaklık, yufka yüreklilik, hüner, sanat, hile ve hıyanet bulunmuştur. Bu yıldız tali’ duştüğü noktalarda yukarıdaki
vasıfları görülür. Pazar gecesi ve çarşamba gününe hükim bulunmuş ve bu gece ve günün ilk saatlerine nisbet olunmuştur.

gökte yedi gezen yıldız olduğu gibi; insanın içinde de yedi gök kıymetli organ vardır.

Akciğer Ay’a,

mide Utarid’e,

böbrek Zühre’ye,

yürek Güneş’e,

safra Merih’e,

karaciğer Müşteri’ye,

dalak Zühal’e benzer bulunmuştur.

Utarid her burçta onyedi gün kalır. Tereddüd eylediği burçta iki ay kalır. Bir senede dolanımını güneş ile birlikte tamamlar.

Ebû Ca‘fer Nasîrüddîn Muhammed b. Muhammed b. el-Hasen et-Tûsî (ö.1274) Tûs’ta (İran) doğdu. Şia mezhebinin ismailiyye kolundandır. Moğol hükümdarı Hülâgu’nun müşaviri olarak görev aldı ve bütün bilimsel ve astronomi çalışmalarında ondan destek aldı. Ünlü Marâgâ Rasathanesi‘ni bu sırada kurdu . Utarit hakkında verdiği bilgiler şu şekildedir.

Yedi yıldıza seb’a-i seyyare adı verilir. Bunlar, zuhal (lâm), müşteri (yâ), merih (hâ), şems (sîn), zühre (hâ), utârid (dâl), kamer (râ)’dır. Bunların herbiri bir yörüngede döner. Takvimde alametleri herbirinin adlarının son harfidir. Bu yedi yıldızdan güneşle aya cisimlenmiş iki ışık (neyyireyn) derler. Güneşe en yüce ışık, aya en küçük ışık derler. Kalan beş yıldıza beş şaşkın yıldız (hamse-i mütehayyire) derler. Herbiri hareketi sırasında bir yön takip eder. Zuhal ve Müşteriye ulviyyeyn, Zühre ve Utaride süfliyyeyn derler. Bu yıldızların hareketleri çeşitlidir. Sabitler adı verilen kalan yıldızların hepsi sekizinci felektedirler. Bu sekizinci feleğe atlas felek, en yüce felek ve feleklerin feleği derler.

Burçlardan Cevza ve Sünbüle utaridin evleridir. Müşteri evleri utaridin karşılığıdır. Utaridin yüksekliği başağın on beşinci derecesinde olur.

Burçlardan İkizler, yengeç ve kova havaya bağlı bir üçlüdür. Bunun sahibi gündüz vakti zuhal, utarid ve müşteridir.

Utarid; mesleklerden; hakimlerin yazıcıların, müsteşarların muhasebecilerin, hükümetin, astronomi alimlerinin, doktorların yıldızıdır denir.


Ahmed b. Abdurrahman el-Mevsılî el-Kâdiri er-Rufaî. (ö.1737) El-Müsellem olarak bilinir. ed-Dürru’n-Nakî fi Ilmi’l-Mûsikâ adlı eserinde Utarid hakkında verdiği bilgiler şu şekildedir;

Utaridin musiki makamı uşşak makamıdır.

UŞŞAK MAKAMI: Musa (a.s.) ın, Firavun’un adamlarından birini öldürdüğünde,
Rabbim onlardan bir kişiyi öldürdüm.”Kasas 28/33 dediği zamanki makamdır.

Uşşak makamının elementi su, burcu ikizlerdir. Saati; ikinci felek Utarit dir. Günü çarşamba’dır. Şubeleri Beyâti, humâyûn, hazîn ve kûçek dir.
Uşşak makamını dinlemenin Utarit’e göre fayda ve tavsiye edilen gün ve vakiitler şu şekildedir:

PAZARTESİ Öğle ortası (7)

SALI Zevaldan (Öğleden) önce (4)

SALI Gün Batımından Önce (11)

ÇARŞAMBA Güneşin Doğuşunda (1)

ÇARŞAMBA  İkindiden önce (8)

PERŞEMBE Zeval(Öğle) Vakti (5)

PERŞEMBE Gün Batımından Sonra (12)

CUMA Güneşin Yükselişi (2)

CUMA İkindi vakti (9)

CUMARTESİ Zevaldan (öğleden) sonra (6)

PAZAR Kuşluk Vakti (3)

PAZAR İkindiden sonra (10)

UTARİT FREKANSI – SAATİ

Zekâ, mantık, akıl güçlendirici bir enerji verir. Öğrenmek, plan program ve yeni projeler, bütçeler yapmak, matematiksel konular, bulmaca çözmek yani zeka ve yaratıcılık gerektiren her türlü konu için son derece uygundur. Seminerler ve dersler için dinleyen ve veren açısından kolaylaştırıcı olur. Satış pazarlama ve her türlü iş bağlantıları için de ideal zamandır. 
Sevmediğiniz, ertelediğiniz yazı yazma işlerini, tamirat ve el işlerini, mutfak ve yemek işlerini bu saatte pratik ve kolayca bitirebildiğinizi görürsünüz. Çocuklarınızı yoğun ders çalışma gerektirdiği dönemlerde başlangıcını bu saate denk getirmenin onların hayatını kolaylaştıracağını bilmelisiniz. Çözüm bekleyen konulara bu saatte el atarsanız daha kolay ve çabuk hallolduğunu, alışverişlerinizin kolay ve sakin olacağına şahit olursunuz. 
Yolculuklarınızın başlangıç saati olarak ay saati denk düşmüyorsa bu saatte tercih edilebilir. 
Utarid yılda üç kez rötara girer ve bu dönemlerde etkileri değişir. Yanlış kararlar neticesinde pişmanlıklara neden olabilir, yani bu dönemlerde karar almak ve yeni işlere başlamak pek de uygun değildir ancak her şeyde olduğu gibi rötar dönemlerinin artı katkıları olduğu alanlar vardır. Eski kararları ve uygulamaları gözden geçirmek, kontrol etmek ve yeni projeler üretmek vs. gibi. 

Çarşamba günü Merkür (Utarit) saati ile başlar. İletişimi ve yazı yazmayı yönettiği için düşünsel veya matematik gereken işler için iyi zamanlardır. 

Osman ATIF

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here